Ken de basis
Voor een visserij is de deelname aan het MSC-certificeringsprogramma een belangrijke stap die hoogstwaarschijnlijk aanzienlijke voordelen oplevert. Het is van belang dat u vanaf het begin goed weet wat het programma precies inhoudt, zodat u vragen kunt beantwoorden en een nauwkeurig beeld hebt van het beoordelingsproces. Hieronder volgen enkele van de eerste vragen die wij aan het begin van het proces van visserijen krijgen:
Wat is certificering?
Hoe ziet het certificeringsproces er uit?
Aan de hand waarvan worden visserijen beoordeeld?
Wie wordt er beoordeeld?
Wat wordt gezien als 'een visserij'?
Wat moet de visserij allemaal doen?
Hoeveel kost certificering?
Hoe lang duurt het proces?
Wie doet wat?
Wat is certificering?
Visserijen worden volgens het MSC-programma gecertificeerd als duurzaam en goed beheerd wanneer zij voldoen aan de MSC-standaard voor duurzame visserij. De MSC werkt ter behoud van onpartijdigheid met een certificeringsprogramma door een derde partij. Dit is de beste garantie voor onbevooroordeelde resultaten:
- eerste partij: een organisatie, product of service voldoet aan standaarden die door zichzelf zijn gesteld;
- tweede partij: er wordt voldaan aan standaarden opgesteld door de branche of de sector, bijvoorbeeld door een vakvereniging;
- derde partij (‘certificering'): een onafhankelijke beoordeling toont dat de organisatie, het product of de service voldoet aan standaarden die zijn opgesteld door onpartijdige deskundigen. Een certificaat wordt uitgegeven als bewijs dat aan de standaard is voldaan.
De Wereldvoedselorganisatie van de Verenigde Naties raadt aan dat ecolabellingprogramma's voor de visserij een onafhankelijke externe certificering moeten gebruiken om het vertrouwen van de kopers van visproducten te behouden.
Hoe ziet het certificeringsproces er uit?
Certificering is een stapsgewijs proces dat wordt uitgevoerd door een onafhankelijke certificeerder die door een visserij wordt aangesteld. De certificeerder moet door de ASI (Accreditation Services International) zijn goedgekeurd om visserijen aan de hand van de MSC-standaard voor duurzame visserij te certificeren. Alle goedgekeurde certificeerders staan vermeld op onze webpagina Find a certifier (Zoek een certificeerder). Zodra de certificeerder is aangesteld, kan het beoordelingsproces beginnen:
Voorlopige beoordeling of voorstudie (preassessment): In een vertrouwelijk rapport van de certificeerder aan de visserij wordt aangegeven of de visserij klaar is voor een volledige beoordeling. Daarnaast geeft het rapport richting aan wat er moet gebeuren ter voorbereiding op de volledige beoordeling.
Voorbereiding: Visserijen kunnen zich voorbereiden op een volledige beoordeling door met collega's, betrokken organisaties en kopers te praten, subsidies aan te vragen, een projectmanager of stuurgroep aan te wijzen en contact met andere belanghebbenden te leggen om deelname aan het beoordelingsproces te stimuleren.
Volledige beoordeling (full assessment): een proces van 7 stappen om te bepalen of de visserij voldoet aan de MSC-standaard. Het proces wordt geleid door een aangestelde certificeerder en zijn deskundige beoordelingsteam. Dit houdt onder andere het overleg met belanghebbenden in, de ontwikkeling van prestatie-indicatoren, het toekennen van scores aan de visserij, identificatie van manieren waarop de visserij haar prestaties kan verbeteren (indien nodig), beoordeling door collega-deskundigen en een eindbeslissing of de visserij aan de MSC-standaard voldoet. Dit is een intensief proces dat om zeer veel informatie vraagt. Deze informatie moet door de visserij en anderen worden geleverd.
Na de beoordeling: Visserijen moeten een jaarlijkse audit voor de visserij regelen. Ook moeten zij plannen hoe ze het meeste willen halen uit de certificering door middel van de MSC-'Chain of Custody'-standaard voor de traceerbaarheid van visproducten.
Aan de hand waarvan worden visserijen beoordeeld?
De MSC-standaard voor duurzame visserij werd ontwikkeld na afloop van een internationale bijeenkomst met betrokken partijen over de hele wereld. De standaard wordt aangeduid als Principes en Criteria voor Duurzaam Vissen ('Principles and Criteria of Sustainable Fishing') en is gebaseerd op de Gedragscode voor verantwoorde visserijen van de Wereldvoedselorganisatie van de Verenigde Naties (FAO 'Code of Conduct for Responsible Fisheries)en op andere internationale beheerinstrumenten.
De 3 principes van de norm zijn:
1. behoud van de populatie van de doelsoort;
2. behoud van het ecosysteem;
3. effectiviteit van het systeem waarmee de visserij wordt beheerd.
Aan de hand van deze 3 principes zijn 23 criteria geformuleerd. Certificeringsbureaus beoordelen de visserijen aan de hand van al deze criteria. De MSC heeft Certificeringsvoorwaarden voor Visserijen ontwikkeld ('Certification Requirements'; alleen in het Engels beschikbaar) . Deze voorwaarden dienen tijdens het beoordelingsproces als richtlijn voor certificeerders. Hierin wordt uiteengezet wat certificeerders precies moeten doen tijdens de beoordeling van visserijen; en in het bijzonder met betrekking tot de informatie die moet worden verstrekt en het moment waarop betrokken partijen moeten worden geraadpleegd.
Wie wordt er beoordeeld?
Een ‘visserijcliënt' is een individu, organisatie of groep van organisaties die officieel een aanvraag indient voor de beoordeling van een visserij. Voorbeelden van bestaande visserijcliënten zijn overheidsinstanties, visserijorganisaties en lokale bestuursorganen.
De visserijcliënt is de eindverantwoordelijke voor het invoeren van eventuele voorwaarden waaraan de visserij moet voldoen om te kunnen worden gecertificeerd. Indien de voorwaarden niet worden ingevoerd, kan dat leiden tot de opschorting of intrekking van het certificaat. De visserijcliënt dient dus enige invloed te hebben op het beheer van de visserij, dient sterke vaardigheden op het gebied van projectmanagement te hebben en ervan overtuigd te zijn dat alle vereiste voorwaarden kunnen worden nageleefd en ingevoerd.
Wat wordt gezien als 'een visserij'?
Visserijen die een aanvraag indienen voor een beoordeling worden doorgaans omschreven aan de hand van 4 referentiepunten: de geografische ligging van de visserij, de doelsoort(en), het gebruikte vistuig en de beheergroep(en) of organisatie(s) die de verantwoordelijkheid voor het certificaat op zich nemen. Er kunnen ook andere aspecten van de visserij worden aangehaald om te verduidelijken wat wel en niet is inbegrepen. Deze punten staan samen bekend als de 'certificeringseenheid' ('unit of certification'). De certificeringseenheid wordt aan het begin van het certificeringsproces door de cliënt vastgesteld met advies van de certificeerder. De certificeringseenheid kan dus om een gehele visserij gaan of slechts enkele schepen binnen een visserij; het kan over een of meerdere vissoorten gaan, maar het refereert altijd naar het vistuig of de vismethoden van de visserij.
Uitsluitend de vis van de genoemde certificeringseenheid mag het MSC-ecolabel op de markt dragen. Om die reden is de belangrijkste vraag voor een visserij aan het begin van het proces: Wat wilt u laten beoordelen? Indien de certificering succesvol verloopt, wat en/of wie wordt er dan gecertificeerd? Op welke producten wilt u het MSC-ecolabel op de afzetmarkt voeren?
De certificeringseenheid kan gedurende het beoordelingsproces niet worden gewijzigd zonder dat dit een aanzienlijke vertraging tot gevolg heeft. Dit betekent dat een visserij aan het eind van een succesvol beoordelingsproces geen vissoorten, zoals bijvis (gewenste bijvangst), aan een certificering kan toevoegen. Het is dus belangrijk dat men zich dit aan het begin van het proces goed realiseert.
De visserijcliënt beslist welke schepen in de certificeringseenheid worden inbegrepen en uitsluitend deze schepen mogen het certificaat gebruiken. In een later stadium kunnen andere schepen in de cliëntgroep worden inbegrepen. Deze schepen vallen dan onder de ‘certificeringsdelende’ regelingen. Deze toetredende schepen mogen echter alleen worden toegevoegd aan de cliëntgroep als ze bij alle andere aspecten van de eenheid passen, zoals vistuig, doelsoort, geografisch gebied en beheer, etc.
Wat moet de visserij allemaal doen?
Het beoordelen van de duurzaamheid van een visserij is niet eenvoudig. Het moet grondig en geloofwaardig worden uitgevoerd. Naast de kosten van de beoordeling dienen de visserijen er ook rekening mee te houden dat het beoordelingsproces tijd vraagt; niet alleen van hun eigen medewerkers, maar ook van vele anderen die worden gevraagd aan het beoordelingsproces deel te nemen, zoals de visserijbeheerders, controle-instanties, visserijorganisaties en andere belanghebbenden. Door deze groepen er van het begin af aan bij te betrekken en hun steun te winnen, worden ze gestimuleerd om tijd in de beoordeling te steken.
Het is belangrijk dat het beoordelingsproces vanaf het begin goed wordt geleid. Een van de belangrijkste lessen van de al gecertificeerde visserijen is dat een goed inzicht in de vereisten en een goede voorbereiding voorafgaand aan de beoordeling de tijd en kosten van de beoordeling verminderen. Visserijen die het beoordelingsproces al hebben doorlopen, raden het aanstellen van een projectmanager sterk aan.
Daarnaast moet de visserij zich volledig inzetten om, indien nodig, maatregelen door te voeren die de duurzaamheid en prestaties verbeteren. Soms moeten visserijen de kosten voor een onderzoek naar de visserij of de kosten voor in te voeren beheermaatregelen betalen.
Hoeveel kost de certificering?
De kosten van visserijbeoordelingen en certificeringskosten worden door de cliënt en de certificeerder vastgesteld. De MSC wordt niet betaald voor beoordelingen of certificeringen en is niet betrokken bij het vaststellen van de kosten die gepaard gaan met een beoordeling. De MSC wordt in plaats daarvan uitsluitend betaald voor logolicenties in het geval dat supermarkten, visdetaillisten, restaurants en visverwerkers ervoor kiezen om op hun producten het MSC-keurmerk te gebruiken.
De hoofdonderdelen van de beoordeling van een visserij en van het certificeringsproces die kosten met zich meebrengen, zijn:
- voorlopige beoordelingen of voorstudies ('preassessments);
- volledige beoordelingen ('full assessments);
- jaarlijkse audits.
Door certificeerders in rekening gebrachte tarieven blijven vaak vertrouwelijk tussen de cliënt en de certificeerder en worden meestal van geval tot geval vastgesteld op basis van elke fase van het beoordelingsproces van de visserij. Er zijn internationale subsidies beschikbaar die deze kosten voor visserijen helpen dekken. Ook in Nederland is voor het jaar 2009 er een Regeling certificering.
De kosten van visserijbeoordelingen variëren en zijn afhankelijk van de complexiteit van de visserij, de beschikbaarheid van informatie en de mate van betrokkenheid van belanghebbenden. Uit beschikbare informatie blijkt dat de kosten van certificering kunnen variëren van 25.000 tot 500.000 Amerikaanse dollar. Zorg ervoor dat u bent voorbereid op de beoordeling, want dat bespaart kosten en tijd.
Hoe lang duurt het proces?
Voorbereiding en een goed projectbeheer zijn sleutelfactoren voor het verminderen van de beoordelingstijd en –kosten. De beoordeling verloopt soepeler en sneller als u alle benodigde informatie goed hebt voorbereid.
Eerdere beoordelingen namen gemiddeld 14 maanden in beslag, maar de afwijkingen zijn groot. De duur van het proces hangt enigszins af van uw voorbereiding, uw tijdsbestek en de aard en complexiteit van de visserij. De mate van inzet en bereidheid tot betrokkenheid van de personen/instanties die over belangrijke informatie of gegevens van de visserij beschikken, is een cruciale factor die de duur van het proces beïnvloedt.
Tenslotte kunnen de beschikbare middelen voor het certificeringsbureau en de hoeveelheid werkverplichtingen van de leden van hun beoordelingsteam de duur van het certificeringsproces aanzienlijk beïnvloeden. Vraag rechtstreeks aan in aanmerking komende certificeerders hoeveel tijd het proces in beslag gaat nemen.
Eerdere cliënten adviseren u veel vragen te stellen aan mogelijke certificeerders over hun ervaringen met de duur van het beoordelingsproces en raden u aan met een contract te werken om het proces zo kort mogelijk te houden.
Wie doet wat?
De MSC stelt de standaard waartegen visserijen worden beoordeeld, bepaalt de certificeringsvoorwaarden voor visserijen en levert technisch advies over de interpretatie van de MSC-standaard en -voorwaarden.
De ASI (Accreditation Services International) keurt onafhankelijk de derde certificeerders goed die de beoordelingen uitvoeren op basis van de MSC-standaarden, controleert de certificeerders en is het eerste aanspreekpunt bij klachten over certificeerders.
Certificeerders zijn goedgekeurd door de ASI om beoordelingen uit te voeren. Ze zijn verantwoordelijk voor het beoordelingsteam, geven visserijcertificaten uit en voeren audits uit gedurende de geldigheid van een visserijcertificaat.
Het beoordelingsteam van een visserij wordt samengesteld door de certificeerder om de visserijen volgens de MSC-standaard te beoordelen. Het team gebruikt informatie van de visserijcliënt en andere betrokkenen om een visserij te beoordelen aan de hand van een aantal vaste criteria. Het team is niet verplicht originele gegevens te zoeken of een onderzoek uit te voeren om te bepalen of een visserij aan de MSC-standaard voldoet.
De visserijcliënt:
- moet een wettelijk erkende organisatie zijn die rechtsgeldige contracten kan aangaan;
- verzekert dat het beoordelingsteam onbeperkt toegang heeft tot gegevens en informatie over de visserij;
- geeft het beoordelingsteam inzage in alle positieve en negatieve relevante informatie over de visserij;
- verzekert dat de certificeerder op de hoogte is van alle relevante belanghebbenden.
Belanghebbenden:
- brengen kwesties en zorgen die zij hebben wat betreft het gedrag of de prestaties van de visserij in het kader van de MSC-standaard onder de aandacht van het beoordelingsteam;
- ondersteunen het beoordelingsteam door het aanleveren van goed geïnformeerde en goed uitgewerkte argumenten voor hun standpunten, inclusief verwijzingen naar objectief bewijs;
- kunnen handelen als vertegenwoordigers van hun leden en hun belangen en posities vertegenwoordigen.
