Nowy raport MSC 2026 - kompendium wiedzy o tuńczykach
Zapraszamy w podróż po świecie tuńczyków! Opublikowany na Światowy Dzień Tuńczyka (2 maja) trzeci globalny raport MSC „Sustainable Tuna Handbook” poświęcony tuńczykowi oferuje głęboką analizę światowego rynku zrównoważonego tuńczyka.
Za pomocą precyzyjnych wykresów i jasnej analizy przedstawia postępy oraz wpływ certyfikacji MSC na połowy, rynki i społeczności na całym świecie.
Publikacja zawiera bogate infografiki, najnowsze dane oraz inspirujące historie przedstawicieli branży, którzy wspólnie działają na rzecz pozytywnych zmian dla naszej planety.
Gatunki tuńczyków
Pod zwyczajową nazwą „tuńczyk” kryje się wiele gatunków. Różnią się one zarówno cechami fizycznymi (od mierzącego niecały metr tuńczyka bonito, do ponad 4-metrowego tuńczyka błękitnopłetwego), jak i walorami smakowymi. Różna jest także kondycja stad tuńczyków w zależności od gatunku i obszaru, na którym występują.
Na całym świecie wyróżnia się 23 stada najważniejszych komercyjnie poławianych gatunków tuńczyka: 5 stad tuńczyka bonito, 4 żółtopłetwego, 4 błękitnopłetwego, 6 tuńczyka białego i 4 opastuna.
Maksymalna waga: 700 kg
Cechy wyróżniające: gigant wśród tuńczyków; dojrzewa powoli i zaczyna się rozmnażać w wieku kilkunastu lat
Ciekawostka: jest tak duży i szybki jak mały samochód, może osiągać prędkość nawet do 75 km/h
Najczęstsze zastosowanie: sashimi
Cena przy wyładunku: 10,44–14,74 €/kg
Wyróżniamy trzy gatunki tuńczyka błękitnopłetwego:
• tuńczyk błękitnopłetwy atlantycki (Thunnus thynnus) – występuje w dwóch rejonach (oddzielne stada) w zachodnim oraz wschodnim Oceanie Atlantyckim (w tym Morze Śródziemne)
• tuńczyk błękitnopłetwy pacyficzny (Thunnus orientalis) – występuje w Oceanie Pacyficznym
• południowy tuńczyk błękitnopłetwy (Thunnus maccoyii) – występuje między 30°S a 60°S
Tuńczyki błękitnopłetwe atlantyckie są największe, a ich wzrost i osiągnięcie dojrzałości płciowej zajmują dużo czasu (niektóre mogą się rozmnażać dopiero w wieku 15 lat, dlatego ich populacje są bardzo wrażliwe i bardzo powoli odbudowują się w przypadku przełowienia). Tuńczyk błękitnopłetwy stanowi 1% światowych połowów tuńczyka. Ze względu na wysoką zawartość tłuszczu są zwykle spożywane jako sashimi6. Tuńczyk błękitnopłetwy osiąga bardzo wysokie ceny, regularnie ustanawiając nowe rekordy na japońskich aukcjach – w 2019 r. na tokijskim rynku rybnym jedna sztuka została sprzedana za 333,6 mln jenów (ponad 3 mln USD).
Maksymalna waga: 210 kg
Cechy wyróżniające: wielkie oczy
Ciekawostka: w ciągu dnia może pływać na głębokościach dochodzących nawet do 500 metrów – dla ochrony przed zimnem posiada specjalną warstwę tłuszczu
Najczęstsze zastosowanie: sashimi
Cena przy wyładunku: 3,90 €/kg
Opastun (Thunnus obesus) to duży tuńczyk, który rośnie wolniej niż tuńczyk żółtopłetwy lub bonito, ale dojrzewa stosunkowo młodo w wieku 3 lat. Występuje w Oceanie Indyjskim, Atlantyckim oraz Pacyfiku i stanowi 8% światowych połowów tuńczyka⁴. Ponieważ opastun zazwyczaj żyje na większych głębokościach, w porównaniu do tuńczyka żółtopłetwego czy bonito, ma grubszą warstwę tłuszczu, która dobrze izoluje go od zimnej wody. Tłuszcz ten dodaje wilgotności mięsu, co sprawia, że opastun jest ceniony i poszukiwany na rynkach jako surowiec do sashimi.
Maksymalna waga: 175 kg
Cechy wyróżniające: dwie długie jasnożółte płetwy – grzbietowa i odbytowa
Ciekawostka: na wschodnim Pacyfiku, w pobliżu zachodniego wybrzeża Ameryki Środkowej, tuńczyki żółtopłetwe współwystępują z delfinami; ławice tuńczyka bytują przeważnie około 100–150 m głębiej niż stada delfinów
Najczęstsze zastosowanie: produkty świeże, puszki
Cena przy wyładunku: 2,12 €/kg
Tuńczyki żółtopłetwe (Thunnus albacares) są podobnej wielkości do opastunów, ale dojrzewają szybciej: w wieku około 2 lat. Rozmnażają się przez cały rok i charakteryzują się wysokim wskaźnikiem reprodukcji. Występują na całym Oceanie Spokojnym, Indyjskim oraz Atlantyckim i stanowią 28% połowów tuńczyka na świecie. Mięso tuńczyka żółtopłetwego, ze względu na zwartą konsystencję i łagodny smak, może być używane do produkcji puszek lub sprzedawane jako świeże lub mrożone filety.
Maksymalna waga: 60 kg
Cechy wyróżniające: długie płetwy piersiowe
Ciekawostka: charakteryzuje się wybiórczą dietą – zjada tylko ośmiornice i kalmary
Najczęstsze zastosowanie: produkty świeże, puszki, słoiki
Cena przy wyładunku: 2,37 €/kg
Tuńczyk biały (Thunnus alalunga) rośnie wolniej niż inne tuńczyki, takie jak bonito czy tuńczyk żółtopłetwy, i dojrzewa stosunkowo późno, w wieku ok. 5 lat. Zazwyczaj łowiony jest w głębszych wodach, na głębokości około 400 m. Występuje na Oceanie Pacyficznym, Indyjskim, Atlantyckim oraz w Morzu Śródziemnym. Tuńczyk biały stanowi 5% światowych połowów tuńczyka, a jego nazwa w języku polskim pochodzi od jasnego koloru mięsa. Ze względu na strukturę mięsa nadaje się on idealnie do konserw, ale sprzedawany jest również jako świeży stek czy w słoikach z oliwą z oliwek. Tuńczyk biały jest znacznie droższy od tuńczyka bonito.
Maksymalna waga: 35 kg
Cechy wyróżniające: nie należy do rodzaju Thunnus, ale jest gatunkiem pokrewnym
Ciekawostka: wysokie tempo reprodukcji, najliczniejsze ławice spośród wszystkich tuńczyków
Najczęstsze zastosowanie: puszki
Cena przy wyładunku: 1,05 €/kg
Bonito (Katsuwonus pelamis) jest najmniejszym i najliczniejszym spośród komercyjnie poławianych gatunków tuńczyka. Rozmnaża się bardzo szybko, dojrzewając w wieku około 1–2 lat. Bonito jest poławiany w tropikalnych wodach Pacyfiku, Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Indyjskiego. Jest to najpopularniejszy z gatunków tuńczyka: połowy bonito stanowią 58% połowów tuńczyka na świecie. Małe rozmiary bonito powodują, że wykorzystuje się go najczęściej do produkcji konserw.
Historie o rybołówstwach tuńczyka
W miarę jak zapotrzebowanie na tuńczyka rośnie, coraz więcej rybaków łowiących tuńczyka poprawia swoje metody. Oznacza to, że coraz więcej rybołówstw tuńczyka zdobywa certyfikat MSC. Chcemy opowiadać historie tych rybaków, którzy dostarczają zrównoważonego tuńczyka na nasze stoły.
