Visserij en klimaatverandering

Oceanen spelen een belangrijke rol in het ecosysteem: ze absorberen 93% van de warmte die zich in de atmosfeer van de aarde ophoopt en 25% van de koolstofdioxide (CO2). Oceanen en het zeeleven worden bedreigd. Naast overbevissing zijn er nog veel andere bedreigingen zoals verzuring, plastic soup, en de opwarming van het zeewater die veranderingen in de oceaanstromingen veroorzaken.

Wat zijn de gevolgen voor de visserij?

Opwarming zeewater zorgt voor migratie van vissoorten

In de afgelopen 30 jaar zijn de mariene hittegolven naar schatting met meer dan 50% toegenomen. Wereldwijd wordt voorspeld dat de temperatuur van de oceanen tegen 2100 met 1 tot 4°C zal stijgen. De verwachte temperatuurstijgingen en verzuring kunnen leiden tot het verlies van mariene habitats en soorten. 

Door de opwarming van het zeewater veranderen stromingen. De warme golfstroom die zorgt voor een mild klimaat in Noordwest Europa, is daardoor aan het afzwakken. (Bron KNMI). 

Dit heeft behoorlijke impact op de onderwaternatuur en op het gedrag van vissen. Bestanden van bijvoorbeeld makreel en haring die graag in kouder water zwemmen trekken meer naar het noorden.

In de tropen 40% minder vis en gebieden in het noorden meer vis?

Klimaatverandering bedreigt de visbestanden, maar creëert ook nieuwe mogelijkheden voor de visserij. Er zijn voorspellingen dat de potentiële vangst van vis en schaal- en schelpdieren in de tropen tot 2050 met 40% zal afnemen.

In gebieden op hogere breedtegraden, zoals het noorden van de Atlantische Oceaan en het noorden van de Stille Oceaan, zien we daarentegen een toename in het verspreidingsgebied van sommige vissoorten.

Verzuring verzwakt het zeeleven

Door de toegenomen uitstoot van CO2 die vrijkomt uit fossiele brandstoffen in de atmosfeer nemen de oceanen meer CO2 op. Dit heeft als gevolg dat de verzuring van de oceanen sneller toeneemt dan eerder in de geschiedenis. Voor het leven in de oceaan heeft de verzuring verschillende gevolgen. Zuur is slecht voor kalk, dus je kunt je voorstellen dat verzuring slecht is voor de botten van zeezoogdieren en graten van vissen  en het verzwakt koralen en de huisjes van schelpdieren. Ook heeft invloed op het gedrag van sommige vissoorten.

Onderlinge samenwerking tussen landen is cruciaal

Deze veranderingen brengen uitdagingen met zich mee. Voor duurzame visserij is het nodig dat bestanden goed beheerd worden, en overheden daarover onderling afspraken maken. Maar als visbestanden naar andere plekken zwemmen, in het gebied van andere landen, zijn oude afspraken niet meer effectief. Om duurzaam te kunnen blijven vissen, moeten het beheer van visserijbestanden zich dus ook aanpassen. Het blijkt voor de visserijsector en overheden moeilijk om het eens te worden over de beste manier om de veranderende visbestanden te beheren, nu de vis zich over internationale grenzen heen verplaatst of als de quota aanzienlijk moeten worden verminderd. De Brexit maakt dit allemaal nog lastiger.

Hoe gaat een MSC- visserij om met de klimaatverandering?

Duurzame visserijen die voldoen aan de MSC-visserijstandaard zijn voorbereid op de klimaatverandering. De MSC-visserijen hebben effectief toezicht en beheer om hun impact op het milieu te verminderen en alleen te vangen wat duurzaam is.

MSC gecertificeerde visserijen hebben vooraf afgesproken plannen ontwikkeld om te reageren op waarschijnlijke milieuveranderingen. Hiermee laten ze zien dat het mogelijk is een evenwicht te vinden tussen economische en milieuprioriteiten om onze oceanen en de aanvoer van vis en schaal- en schelpdieren veilig te stellen.

Aangezien klimaatverandering de bestanden op onverwachte manieren kan beïnvloeden, kunnen zelfs MSC gecertificeerde visserijen problemen ondervinden. 

Noordoost-Atlantische makreel en Noordzee kabeljauw migreren vanwege warmere zeewater

Sinds 2007 heeft zich een snelle verandering voorgedaan in de verspreiding van de Atlantische makreel. De bestanden zijn naar het noorden getrokken, naarmate de temperatuur van het zeewater stijgt.

De verandering in de verplaatsing van de makreel heeft geleid tot geschillen tussen de kuststaten over de verdeling van de visbestanden. Door de verplaatsing van vis over landsgrenzen heen is er geen overeenstemming over de beste manier om het bestand te beheren. 

Omdat landen het onderling niet eens werden over verdeling van de quota, werd de MSC-certificering voor de Noordoost-Atlantische makreel in maart 2019 opgeschort. Deze opschorting heeft gevolgen voor visserijen die in acht landen actief zijn. De makreelvisserijen hebben zich gecommitteerd aan het leveren van een effectieve oogststrategie tegen medio 2020. MSC werkt samen met partners om deze inspanningen te ondersteunen in de hoop dat de landen spoedig tot overeenstemming komen. 

Noordzeekabeljauw; De recente dalingen van de Noordzeekabeljauwpopulatie worden deels toegeschreven aan het veranderende klimaat. Deze verandering heeft ertoe geleid dat er minder jonge kabeljauw overleeft en volwassen wordt. 

Overigens gelden deze dalingen niet voor andere kabeljauwbestanden die Noorderlijker leven, daar zijn de bestandsschattingen nog goed.

Positieve ontwikkelingen

De visserij heeft minder invloed op het klimaat dan het oogsten van andere dierlijke eiwitten.

Uit een studie naar de uitstoot van broeikasgassen door de wilde visserij is gebleken dat elke kilo gevangen vis tussen de één en vijf kilo koolstof produceert. Ter vergelijking: de productie van rood vlees wordt geschat op 50 tot 750 kg koolstof per kg vlees.

Er zijn ook aanwijzingen dat duurzame visserij bijdraagt aan de verdere vermindering van de koolstofuitstoot door de efficiëntie te verhogen. Zo betekent de toename van de vangsten binnen de IJslandse visserij dat vissersschepen nu kortere visreizen maken, waardoor ze minder brandstof verbruiken en minder koolstof uitstoten. 

Zeewier speelt een sleutelrol in gezonde voeding en het gezond houden van oceanen 

Door een teveel aan CO2 in de oceanen wordt het zeewater zuurder . Zeewier of kelp neemt CO2 op uit het water zoals een plant CO2 uit de lucht opneemt, waardoor de zuurgraad van het zeewater afneemt. Zo wordt de omgeving weer een goede plek voor schelpdieren om te groeien. Bovendien kan de kelp zelf gebruikt worden als basismateriaal in de landbouw en heeft het verschillende industriële toepassingen. (Bron EOS Trace

Zeewier is ook een duurzame voedingkeuze. Het is overvloedig, groeit snel, heeft geen voer nodig en het oogsten ervan vindt vaak plaats met minimale milieueffecten. De groeiende vraag van de markt  heeft evenwel geleid tot een snelle wereldwijde uitbreiding van de zeewierproductie. Dat is niet zonder risico's.  

MSC en ASC hebben gezamenlijk een Zeewier- standaard ontwikkeld voor de productie van duurzame zeewier. Lees meer hier over in het blog van Annefloor van Dalfsen  

 

  • '{{item.Image.Title}}', {{item.Image.Artist}}, {{item.Image.Description}}