MSC's strategische werk op tonijn

Wereldwijd zitten tonijnbestanden en tonijnvisserijen in de problemen. Commercieel gezien is tonijn de meest waardevolle vissoort. Dat maakt de visserijdruk op tonijn heel hoog en daardoor zijn vele bestanden tot gevaarlijk lage niveaus afgenomen.

Tonijn in de problemen

In 2016 bedroeg de totale vangst van commercieel belangrijke tonijnsoorten 4.9 miljoen ton. Zevenenvijftig procent van deze vangsten was Skipjack tonijn (ook wel gestreepte tonijn genoemd), gevolgd door Geelvintonijn (30%), Grootoogtonijn (8%) en Witte tonijn (of Albacore tonijn) (4%). Slechts 1% van de mondiale tonijnvangsten was Blauwvintonijn  (ISSF. 2018. Status of the world fisheries for tuna. Feb. 2018).

Vier soorten tonijn (Blauwvintonijn, Grootoogtonijn, Geelvintonijn en Skipjack tonijn) vertegenwoordigen minstens 42 miljard dollar (ofwel 28% van de totale mondiale handelswaarde voor vis en zeevruchten van 150 miljard dollar). Tonijn is daarom ook een bron van miljoenen jobs, en het zorgt voor voedselzekerheid voor meer dan 3 miljoen mensen. (Pew Charitable Trust. 2016) 

Maar tonijnbestanden en tonijnvisserij wereldwijd zitten in de problemen. De visserijdruk op tonijn is heel hoog, waardoor vele bestanden tot gevaarlijk lage niveau’s zijn afgenomen. Door de hoge handelswaarde van tonijn is er bovendien vaak sprake van illegale praktijken in toeleveringsketens. Een verhoogde transparantie in de gehele keten, van vangst, over verwerking tot levering aan de eindverkoper, is essentieel om de duurzaamheid van de tonijnindustrie te verbeteren.

MSC gecertificeerde tonijn

Het MSC programma kan bijdragen tot de veranderingen die nodig zijn in de tonijnvisserij via de toepassing van onze standaarden.

Daarnaast hanteert MSC in de toeleveringsketen een traceerbaarheidsstandaard. Deze zorgt ervoor dat MSC gecertificeerde vis of zeevruchten vanop het vaartuig gescheiden blijft van niet-gecertificeerde vis of zeevruchten. Elke producent, verwerker of leverancier in de keten tussen schip en eindconsument moet aan deze standaard voldoen, met als doel dat de consument zekerheid heeft over de duurzame oorsprong van het product op zijn/haar bord.

De beoordeling van visserijen en bedrijven gebeurt door onafhankelijke auditeurs, die op hun beurt worden gecontroleerd door het accreditatieorgaan ASI. Het blauwe ecolabel van MSC biedt daardoor onmiskenbaar troeven in de strijd tegen onduurzame en illegale tonijnvisserij.

Vandaag is bijna 30% van de mondiale tonijnvangsten MSC gecertificeerd. De ambitie van MSC is om deze beweging naar verduurzaming door te zetten.

Wat is de huidige situatie op de Belgische markt?

Ondanks deze positieve signalen blijft de vaststelling dat minder dan 5% van het volume, en slechts 30% van producten in de Belgische supermarkten het MSC-keurmerk draagt. (Cijfers uit 2018). 

Hoe kunnen we duurzaam gevangen tonijn schaalbaar maken en ertoe bijdragen dat het de norm wordt in onze markten? Welke middelen zijn daartoe beschikbaar, en welke rol is voor wie weggelegd?  In 2019 zijn in de Benelux door MSC verschillende initiatieven georganiseerd om niet alleen te informeren, maar ook om op te roepen tot duidelijkheid rond de duurzame oorsprong van tonijnproducten. En dit zowel naar de consument toe, als in gesprek met betrokken actoren in België en Nederland. Voor België kan je terecht op deze pagina voor meer zicht op onze consumentengerichte communicatie.

Wat betreft kennisuitwisseling met betrokken spelers uit handel en industrie, maar evenzeer uit educatieve en onderzoeksinstituten werd in 2019 een Belgische Tuna Night georganiseerd. Daarbij werd in samenwerking met Cornelis Serveert een discussieavond georganiseerd waarbij presentaties en tafelrondes werden gebruikt om vast te stellen wat barrières vandaag nog zijn en hoe we vooruitgang kunnen maken betreffende meer duurzaam gevangen tonijn op de Belgische markt. (In het fotoalbum op onze Belgische Facebookpagina vind je er de sfeerbeelden terug van deze Tuna Night).

Daaruit werd een Recept voor de Toekomst (pdf) gedistilleerd met actiepunten die door verscheidene actoren – waaronder ook MSC - verder opgenomen kunnen worden. MSC werkt vandaag vooral verder aan het verder verduidelijken welke toegevoegde waarde MSC certificatie heeft zowel naar consumenten als naar actoren in de toeleveringsketen toe. Dit laatste bijvoorbeeld aan de hand van een Handboek voor duurzame tonijn.
Een ander actiepunt houdt in dat er aandacht wordt gegeven aan positieve beweging. We stellen vast dat het aantal MSC-gecertificeerde tonijnproducten toeneemt. Supermarkten en merken blijven zich inzetten voor een verdere verduurzaming van hun tonijnassortiment. Zo zorgde Aldi België er als eerste voor dat alle tonijnconserven (Skipjack én Geelvintonijn) met MSC-keurmerk op de markt kwamen, Cocagne introduceerde een eerste Skipjack tonijnproduct met MSC keurmerk, Colruyt Group begon aan de transformatie van hun skipjack assortiment naar MSC en Delhaize zette in op smeersalades en bereide maaltijden met MSC gecertificeerde skipjack tonijn.

Een overzicht van de tonijnconsumptie en de verkoop van MSC gecertificeerde tonijn in onze thuismarkten kunt u voor België opvragen bij Wouter Dieleman. Ook voor het tonijnhandboek kan u bij hem terecht.

Wat is het MSC-aandeel wereldwijd?

Het resultaat vandaag is dat het volume aan MSC gecertificeerde tonijn blijft toenemen, terwijl de MSC visserijstandaard veeleisender wordt. Bedrijven en visserijen gebruiken steeds meer het MSC-keurmerk om hun duurzaam beleid te staven, al blijft er een groot verschil bestaan tussen het beschikbare volume aan MSC gecertificeerde tonijn, en het volume dat in de markt met MSC-keurmerk wordt verkocht.

Tonijncijfers

Wat is het strategische plan voor de komende jaren?

Het strategische plan dat MSC voor de periode 2017-2020 uittekende betrof binnen de pijler visserijen vier doelgebieden, die allen relevant zijn voor tonijn als soortengroep:

  • werken met bestaande gecertificeerde visserijen om duurzaam beheer, en de ecosystemen waarin zij actief zijn, te helpen behouden;
  • samenwerken met visserijen in ecosystemen die tot nu toe ondervertegenwoordigd zijn in het MSC-programma, maar die te kampen hebben met grote bedreigingen voor de biodiversiteit, met name op de lagere breedtegraden;
  • samenwerkingsverbanden aangaan met visserijen op soorten die momenteel ondervertegenwoordigd zijn in het MSC-programma en waarnaar er een grote marktvraag is, zoals pijlinktvis, octopus, krab, zeewier, tonijn en kleine pelagische soorten, alsook visserijen met lokale marktrelevantie;
  • onze betrokkenheid vergroten bij visserijen in opkomende economieën door middel van een verbeterde auditcapaciteit, een beter bereik in het globale zuiden en het verkennen van nieuwe instrumenten en financieringsoplossingen voor deze visserijen.

Dit heeft zich vertaald in het uitrollen van een specifieke tonijnstrategie die al in 2015 werd opgestart. Die had vooral als doel om de beoordeling van tonijnvisserijen tegen de MSC-standaard consistenter te maken, met name door de toepassing van de MSC visserijstandaard te verduidelijken. Daarnaast werden uitdagingen rond traceerbaarheid en de toepassing van de MSC CoC standaard aangepakt. Dit proces werd in een open en constructief gesprek met betrokken actoren, zoals regionale beheersorganen (RFMOs) of NGOs (oa. Global Tuna Forum) opgestart.

Vanuit MSC werd ook samengewerkt met visserijen en commerciële bedrijven om visserijen te stimuleren om noodzakelijke verbeteringen door te (blijven) voeren. Daarnaast werd een communicatiestrategie rond tonijn opgetuigd en doorgevoerd.

In de afgelopen jaren werd de MSC visserijstandaard versterkt om o.a. traceerbaarheid op zee te verduidelijken, illegale vangst van haaien strenger te bewaken, criteria voor bijvangst van beschermde soorten te verscherpen, en de controle op goede werkomstandigheden te stimuleren. 

Naar de toekomst toe blijven MSC werkgroepen aan de slag om de werking en de wetenschappelijke onderbouwing van de MSC visserij standaard op te volgen. Dat geldt evenzeer voor de CoC standaard, waar pilootprojecten en DNA testen op tonijn producten de geloofwaardigheid van de traceerbaarheidsstandaard moeten handhaven en verder ontwikkelen.

  • '{{item.Image.Title}}', {{item.Image.Artist}}, {{item.Image.Description}}